Czas pracy kierowcy w 2027 roku – normy, nadgodziny, dyżury i obowiązki pracodawcy

Czas pracy kierowcy w 2027 roku to jeden z najważniejszych obszarów, na które powinni zwracać uwagę przedsiębiorcy prowadzący firmy transportowe. Prawidłowe rozliczenie czasu pracy wpływa na wynagrodzenie kierowcy, koszty zatrudnienia oraz bezpieczeństwo pracodawcy podczas kontroli.
Przepisy regulujące pracę kierowców różnią się od zasad obowiązujących wielu innych pracowników. Należy uwzględniać nie tylko Kodeks pracy, ale również ustawę o czasie pracy kierowców i odpowiednie rozporządzenia unijne.
Wyjaśniamy, ile godzin może pracować kierowca, jak rozliczać nadgodziny i dyżury oraz jakie obowiązki ma pracodawca.
Stan prawny: 12 listopada 2026 r. Artykuł przedstawia przepisy obowiązujące w dniu opracowania, istotne przy planowaniu pracy w 2027 roku.
Czas pracy kierowcy w 2027 roku – co zalicza się do czasu pracy?
Jednym z najczęstszych błędów jest utożsamianie czasu pracy kierowcy wyłącznie z czasem prowadzenia pojazdu.
Zgodnie z art. 6 ustawy o czasie pracy kierowców do czasu pracy zalicza się między innymi:
- prowadzenie pojazdu;
- załadunek i rozładunek oraz nadzór nad tymi czynnościami;
- codzienną obsługę pojazdu i przyczepy;
- czynności związane z dokumentacją przewozową;
- czynności spedycyjne;
- utrzymanie pojazdu w czystości;
- inne zadania niezbędne do realizacji przewozu i zapewnienia bezpieczeństwa.
Do czasu pracy może być również zaliczany czas oczekiwania na załadunek lub rozładunek, jeżeli jego przewidywana długość nie była znana kierowcy przed wyjazdem albo przed rozpoczęciem danego okresu.
Oznacza to, że kierowca może wykonywać pracę nawet wtedy, gdy pojazd pozostaje nieruchomy.
Ile godzin dziennie może pracować kierowca?
Zasadnicza norma czasu pracy kierowcy zatrudnionego na umowę o pracę wynosi:
- 8 godzin na dobę;
- przeciętnie 40 godzin tygodniowo;
- w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.
Normy te obowiązują z uwzględnieniem dopuszczalnych systemów czasu pracy oraz okresów rozliczeniowych.
Równoważny system czasu pracy kierowców
W równoważnym systemie czasu pracy dobowy wymiar pracy może zostać przedłużony do 12 godzin, jeżeli zostanie to odpowiednio zrównoważone krótszym czasem pracy w innych dniach albo dniami wolnymi.
Nie oznacza to jednak, że każda praca przekraczająca 8 godzin automatycznie stanowi nadgodziny.
Decydują znaczenie mają prawidłowo wprowadzony system czasu pracy, rozkład i obowiązujące normy.
Maksymalny tygodniowy czas pracy kierowcy
Tygodniowy czas pracy kierowcy, łącznie z godzinami nadliczbowymi, nie może zasadniczo przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.
W określonych warunkach dopuszczalne jest wydłużenie czasu pracy do 60 godzin w pojedynczym tygodniu, pod warunkiem zachowania przeciętnego limitu 48 godzin.
Przy ustalaniu limitów należy również uwzględniać pracę wykonywaną u innych pracodawców, zgodnie z przepisami.
Czas prowadzenia pojazdu a czas pracy kierowcy – najważniejsze różnice
Przy przewozach objętych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 obowiązują odrębne ograniczenia dotyczące samego prowadzenia pojazdu. Szczegółowe zasady dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków określa rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
Dzienny czas prowadzenia pojazdu
Co do zasady kierowca może prowadzić pojazd przez maksymalnie 9 godzin dziennie.
Dwa razy w tygodniu dopuszczalne jest wydłużenie tego czasu do 10 godzin.
Tygodniowy czas prowadzenia pojazdu
Maksymalny czas prowadzenia pojazdu wynosi:
- 56 godzin w tygodniu;
- 90 godzin łącznie w dwóch kolejnych tygodniach.
Limity te nie są tożsame z limitami całkowitego czasu pracy.
Przykład: kierowca prowadził pojazd przez 8 godzin, a dodatkowo przez 2 godziny wykonywał czynności związane z załadunkiem i dokumentacją.
Jego czas pracy może wynieść 10 godzin, mimo że czas prowadzenia pojazdu wynosił tylko 8 godzin.
Przerwy w pracy kierowcy
Przy przewozach objętych rozporządzeniem 561/2006 kierowca powinien zasadniczo wykorzystać co najmniej 45 minut przerwy najpóźniej po 4,5 godziny prowadzenia pojazdu.
Przerwę można podzielić na:
- pierwszą część trwającą co najmniej 15 minut;
- drugą część trwającą co najmniej 30 minut.
Przerwy muszą zostać wykorzystane w odpowiedniej kolejności i z zachowaniem zasad rozporządzenia. Dla niektórych okazjonalnych przewozów osób przewidziano szczególne rozwiązania.
Niezależnie od zasad dotyczących prowadzenia pojazdu należy uwzględnić przepisy o przerwach w czasie pracy kierowców, w tym przerwę po sześciu kolejnych godzinach pracy oraz zasady zaliczania przerw do czasu pracy.
Prawidłowe rozliczenie wymaga sprawdzenia, czy określone przerwy mogą się pokrywać.
Odpoczynek dobowy i tygodniowy kierowcy
W przewozach objętych rozporządzeniem 561/2006 regularny odpoczynek dobowy wynosi co najmniej 11 godzin.
Przepisy dopuszczają również:
- odpoczynek dobowy skrócony do co najmniej 9 godzin, w określonych granicach;
- podział regularnego odpoczynku dobowego na okresy co najmniej 3 i 9 godzin;
- odpoczynek tygodniowy regularny wynoszący co najmniej 45 godzin;
- skrócony odpoczynek tygodniowy wynoszący co najmniej 24 godziny, z obowiązkiem odpowiedniej rekompensaty.
Szczegółowe zasady zależą między innymi od rodzaju przewozu, organizacji pracy i ewentualnych wyjątków przewidzianych przepisami.
Regularnego tygodniowego odpoczynku objętego odpowiednim zakazem nie wolno odbierać w pojeździe.
Nadgodziny kierowcy – kiedy powstają i jak je rozliczać?
Godziny nadliczbowe kierowcy mogą powstawać w związku z przekroczeniem obowiązujących norm czasu pracy, z uwzględnieniem przyjętego systemu czasu pracy.
Wynagrodzenie za nadgodziny obejmuje zasadniczo normalne wynagrodzenie oraz odpowiedni dodatek, chyba że zgodnie z przepisami zostanie udzielony czas wolny.
Dodatek może wynosić 50% albo 100%, zależnie od okoliczności wykonywania pracy.
Przykład rozliczenia nadgodzin
Kierowca pracuje w podstawowym systemie czasu pracy, a jego zaplanowany dobowy wymiar wynosi 8 godzin.
W danym dniu wykonywał pracę przez 10 godzin.
Jeżeli dodatkowe 2 godziny stanowią pracę nadliczbową, pracodawca powinien prawidłowo ustalić należne wynagrodzenie i dodatki albo udzielić czasu wolnego na zasadach określonych przepisami.
W przypadku równoważnego systemu czasu pracy rozliczenie może wyglądać inaczej.
Dyżur kierowcy – czy zawsze jest płatny?
Dyżur kierowcy to szczególne zagadnienie w rozliczaniu czasu pracy.
W określonych sytuacjach kierowca pozostaje w gotowości do wykonywania pracy, choć faktycznie jej nie wykonuje.
Ustawa o czasie pracy kierowców przewiduje również szczególne zasady dotyczące przerw zaliczanych do dyżuru.
Sposób rekompensaty zależy od rodzaju dyżuru i podstawy prawnej jego kwalifikacji.
Nie każdy okres postoju pojazdu stanowi dyżur. Nie każdy dyżur jest również rozliczany w identyczny sposób.
Pracodawca powinien prawidłowo odróżniać czas pracy, dyżur, okresy pozostawania do dyspozycji, przerwy i odpoczynek.
Ewidencja czasu pracy kierowcy – obowiązki pracodawcy
Pracodawca zatrudniający kierowców powinien prowadzić ewidencję czasu pracy zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców.
W zależności od rodzaju przewozu i sposobu dokumentowania pracy wykorzystywane są między innymi:
- zapisy z tachografów;
- dane z kart kierowców;
- wykresówki;
- wydruki z urządzeń rejestrujących;
- inne dokumenty i rejestry przewidziane przepisami.
Ewidencja powinna umożliwiać prawidłowe ustalenie czasu pracy i należnego wynagrodzenia.
Ważne: dane z tachografu nie zawsze wystarczają do prawidłowego naliczenia wynagrodzenia. Należy uwzględnić również pozostałe czynności wykonywane przez kierowcę oraz właściwą kwalifikację poszczególnych okresów.
Najczęstsze błędy przy rozliczaniu czasu pracy kierowców
1. Rozliczanie wyłącznie czasu jazdy
Pominięcie załadunku, rozładunku i innych czynności może prowadzić do zaniżenia czasu pracy.
2. Nieprawidłowe rozliczanie dyżurów
Błędna kwalifikacja dyżuru może powodować nieprawidłowości w wynagrodzeniach.
3. Brak kontroli odpoczynków
Nieprawidłowa organizacja odpoczynków może skutkować naruszeniami przepisów transportowych.
4. Nieprawidłowo wprowadzony system czasu pracy
Sam zapis w umowie o pracę nie zawsze wystarcza do prawidłowego stosowania określonego systemu czasu pracy.
5. Błędne naliczanie nadgodzin
Rozliczenie nadgodzin powinno uwzględniać normy, system czasu pracy, okres rozliczeniowy oraz faktycznie wykonane czynności.
Czas pracy kierowcy w 2027 roku – obowiązki pracodawcy
Prawidłowo rozliczany czas pracy kierowcy w 2027 roku pozwala ograniczyć ryzyko błędów w naliczaniu wynagrodzeń, nadgodzin i dyżurów oraz przygotować firmę do ewentualnej kontroli.
Przed rozpoczęciem kolejnego roku warto zweryfikować:
- Obowiązujące systemy czasu pracy kierowców.
- Sposób prowadzenia ewidencji czasu pracy.
- Zasady naliczania nadgodzin i dyżurów.
- Dokumentowanie przerw i odpoczynków.
- Prawidłowość naliczania wynagrodzeń.
- Aktualność dokumentacji pracowniczej.
- Zakres stosowania przepisów o tachografach, w tym do określonych przewozów międzynarodowych pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony.
Warto pamiętać, że od 1 lipca 2026 roku zakres unijnych obowiązków dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i tachografów został rozszerzony na określone lekkie pojazdy użytkowe wykonujące międzynarodowy transport drogowy lub kabotaż.
Kadry i płace w firmie transportowej – DJG Partner Koszalin
Prawidłowe rozliczanie wynagrodzeń kierowców wymaga znajomości zarówno przepisów prawa pracy, jak i specyfiki branży transportowej.
DJG Partner – biuro rachunkowe w Koszalinie oferuje przedsiębiorcom obsługę księgową oraz kadrowo-płacową, obejmującą między innymi naliczanie wynagrodzeń, rozliczenia ZUS i dokumentację pracowniczą.
Każdy klient ma dedykowaną księgową, a dokumenty można przekazywać elektronicznie przez aplikację Scanye, 24 godziny na dobę.
Prowadzisz firmę transportową i potrzebujesz obsługi księgowej lub kadrowo-płacowej? Skontaktuj się z DJG Partner i zapytaj o zakres współpracy.
Artykuł ma charakter informacyjny. Poszczególne obowiązki zależą od rodzaju przewozu, pojazdu, podstawy zatrudnienia i właściwych przepisów. Stan prawny: 12 listopada 2026 r.
